Chính phủ Pháp bắt buộc trẻ em trong độ tuổi từ 06 đến 16 phải đến trường. Hệ thống giáo dục của Pháp được phân chia rõ ràng thành 03 cấp là tiểu học (école), trung học cơ sở (collège) và trung học phổ thông (lycée). Sau khi tốt nghiệp trung học, học sinh có thể tiếp tục con đường học tập thông qua nhiều lộ trình cấp bằng khác nhau. Hầu hết các cơ sở giáo dục ở Pháp đều là trường công, do đó chi phí học tập ở mức hợp lý.
1) Giáo dục mầm non
Chương trình giáo dục mầm non (maternelle) là chương trình dành cho trẻ em từ 2 hoặc 3 tuổi đến 6 tuổi. Hầu hết trẻ em đều bắt đầu đi học mẫu giáo khi được 3 tuổi dù chương trình giáo dục mầm non là chương trình không bắt buộc tại Pháp. Tuy nhiên trẻ em từ 2 tuổi vẫn có thể bắt đầu chương trình giáo dục mầm non của mình bằng việc tham gia lớp “Day care – pré-maternelle”. Giáo dục mầm non cùng với giáo dục cấp tiểu học tạo thành “trình độ giáo dục tiểu học” của Pháp, do Bộ Giáo dục Quốc gia, Giáo dục Đại học và Nghiên cứu giám sát.
2) Giáo dục tiểu học
Chương trình giáo dục tiểu học là chương trình dành cho trẻ em từ 6 đến 11 tuổi (tương tự như trường tiểu học ở Hoa Kỳ). Đây là khởi đầu cho chương trình giáo dục bắt buộc và được miễn phí ở các trường công lập. Sau khi kết thúc 5 năm học cấp tiểu học, học sinh sẽ được trực tiếp lên cấp trung học mà không cần phải thực hiện bài kiểm tra.
3) Giáo dục trung học
Sau khi hoàn thành cấp tiểu học, học sinh chuyển sang cấp trung học, và được chia thành hai giai đoạn.
- Giai đoạn đầu (The Collège): gồm 4 năm học, dành cho học sinh từ 11 đến 15 tuổi (tương tự như trường trung học cơ sở ở Hoa Kỳ). Sau khi hoàn thành chương trình học The Collège, học sinh sẽ nhận được Diplôme National du Brevet (DNB). Đây là chứng nhận việc hoàn thành giáo dục trung học cơ sở, tuy nhiên việc được nhận vào trung học phổ thông không phụ thuộc vào thành tích DNB.
- Giai đoạn sau (The Lycée): thời gian học là 03 năm, dành cho học sinh từ 15 đến 18 tuổi, và được chia ra 3 định hướng khác nhau. Sau khi kết thúc 03 năm học, học sinh sẽ tham gia kì thi Baccalauréat (BAC) tương đương với kì thi tốt nghiệp THPT vào tháng 6 và tháng 9 để được nhận bằng Baccalauréat tương ứng với 3 định hướng đã chọn. 3 định hướng của cấp học Lycée:
- Lycée Général: dành cho học sinh học có ý định theo đuổi cấp bậc học cao hơn và dài hạn trong tương lai. Lycée Général gồm 3 chuyên ban (séries) là khoa học tự nhiên (scientifique), kinh tế xã hội (économique et socialel), văn học (littéraire). Sau khi hoàn thành kì thi tốt nghiệp, học sinh sẽ nhận Baccalauréat Général.
- Lycée Technologique: dành cho học sinh có định hướng học tập về nghiên cứu công nghệ cao hơn. Sau khi hoàn thành kì thi tốt nghiệp, học sinh sẽ nhận Baccalauréat
- Lycée Professionnel: chủ yếu chuẩn bị cho học sinh chuyên môn rèn luyện tay nghề và làm việc ngay sau khi tốt nghiệp, nhưng vẫn cho phép học sinh tiếp tục học tập ở cấp bậc cao hơn. Sau khi hoàn thành kì thi tốt nghiệp, học sinh sẽ nhận Baccalauréat
4) Giáo dục đại học
Giáo dục đại học là bậc giáo dục cao nhất trong hệ thống giáo dục tại Pháp. Tại Pháp có hơn 3.500 cơ sở đào tạo Đại học (Công lập và Tư thục): 72 trường Đại học Tổng hợp, 25 tổ hợp các trường đại học và các cơ sở đào tạo, 271 trường tiến sĩ, 227 trường kĩ sư được uỷ quyền cấp bằng kĩ sư, 220 trường thương mại và quản lí, 45 trường nghệ thuật công lập, 22 trường kiến trúc. Hệ thống đào tạo tại các trường đại học được phân thành 03 cấp bậc theo hệ thống LMD (Licence-Master-Doctorat), hệ thống này rất phổ biến với các trường đại học ở Châu Âu.
- Bậc Cử nhân (Licence) có thời gian học kéo dài 6 học kỳ – 3 năm
- Bậc Thạc sĩ (Master) kéo dài 4 học kỳ – 2 năm,
- Bậc Tiến sĩ (Doctorat) kéo dài 6 học kỳ – 3 năm.
Trong bậc giáo dục đại học của Pháp, thì bằng cấp được phân thành 02 loại là Chứng chỉ nghề (Vocational Diploma) và Chứng chỉ học thuật (Academic Diploma).
Chứng chỉ nghề (Vocational Diploma):
Chứng chỉ nghề thường có thời gian đào tạo là 02 năm, được cấp dưới dạng DUT (diplôme universitaire de technologie) hoặc BTS (brevet de technicien supérieur). Điểm khác biệt chính là DUT được cấp bởi một trường trung học trong khi BTS là khóa học được cấp bởi trường đại học. Các cá nhân cũng có thể lấy được bằng cử nhân nghề nghiệp (licence professionnelle) bằng cách học thêm 01 năm.
Chứng chỉ học thuật (Academic Diploma):
Trong hệ thống giáo dục Pháp, có ba loại cơ sở giáo dục đại học:
- Trường Đại học (Universities): Các trường đại học là các tổ chức cấp các bằng cấp học thuật, kỹ thuật và chuyên môn cho bất kỳ sinh viên nào đã có bằng tốt nghiệp THPT hoặc tương đương ở nước ngoài.
- Grandes écoles: bao gồm các trường công và trường tư được chọn lọc. Trong khi các trường đại học thường chỉ có các chương trình mang tính hàn lâm thì các trường Grand écoles được đánh giá là có tính ứng dụng cao hơn, sinh viên tốt nghiệp dễ kiếm việc làm hơn. Tuy nhiên để vào được các trường Grand écoles sinh viên phải hoàn thành bằng tốt nghiệp THPT, trải qua 2 năm học dự bị (Classe Préparatoire aux Grandes Écoles CPGE), và vượt qua kì thi tuyển đầu vào. Sinh viên tốt nghiệp trường Grande école với bằng thạc sĩ (master).
- Trường chuyên (Specialized schools): bao gồm các trường công lập và tư nhân đào tạo sinh viên về nghề nghiệp chuyên môn trong các lĩnh vực cụ thể, chẳng hạn như nghệ thuật, kiến trúc, công tác xã hội hoặc du lịch. Học sinh hoàn thành chương trình học sẽ được cấp bằng cử nhân, hoặc bằng thạc sĩ.
Một số trường THPT tại Pháp có lớp dự bị vào các Grandes Écoles (CPGE), một số trường khác thì giảng dạy chương trình bằng Kĩ thuật viên cao cấp (BTS).
CPGE (classes préparatoires aux grandes écoles) là chương trình dự bị để vào các Trường Grandes Écoles tại Pháp. Chương trình này có thời gian học 2 năm, sinh viên sẽ được nâng cao kiến thức để chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào Grandes Écoles trong các khối ngành văn học, kinh tế và thương mại, khoa học và kỹ thuật. Các lớp CPGE thường nằm trong các trường phổ thông công lập và cả tư thục. Khung chương trình CPGE được xây dựng và thống nhất với sự hợp tác của Grandes Écoles, và các cuộc thi để đánh giá cũng do chính Grandes Écoles tổ chức. CPGE có chương trình liên kết với các trường đại học, nếu sinh viên không thi qua kỳ thi vào trường lớn hoặc không muốn theo học tại Grande École thì sẽ được nhận vào thẳng các trường đối tác mà ko cần làm thủ tục xin học lại.
BTS (Brevet de Technicien Supérieur) là bằng cấp quốc gia của giáo dục đại học Pháp được giảng dạy trong 2 năm (bac+2, 120 ECTS) và có tới hơn 200 chuyên ngành trong các lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế và công nghiệp. Chương trình BTS chú trọng tới tính thực hành nên cùng việc giảng dạy lý thuyết là các kỳ thực tập chuyên nghiệp hoá giúp sinh viên có cơ hội việc làm sau tốt nghiệp cao hơn. Phần lớn các chương trình BTS được giảng dạy trong các trường trung học công hoặc tư. Gần 50% sinh viên tốt nghiệp BTS chọn tiếp tục học lên bậc cao hơn là Cử nhân chuyên nghiệp ở năm 3 (Licence professionnelle), khi kết thúc chương trình này, họ có được bằng bac+3. Ngoài ra, Chương trình BTS cho phép sinh viên theo dạng vừa học vừa làm với sự hợp tác của các công ty/doanh nghiệp (en alternance).